مىكند ، زياده مىرسد از ضررى كه به خودش عايد مىشود ، و اگر به عكس اين صورت باشد ، خوب نباشد . و كلينى رحمه الله در كافى و ابن بابويه رضى الله عنه در فقيه ، روايت نموده‌اند از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود : از براى برادر مؤمن خود ، داخل مشو در امرى كه ضرر آن بر تو عظيم‌تر باشد از منفعتى كه به او مىرسد . « 1 » و كلينى رحمه الله اين مضمون را به دو طريق ديگر روايت كرده . « 2 » و آنچه در چند حديث وارد شده كه : وقتى كه پريشان شويد ، با خداى تعالى معامله كنيد به تصدّق ؛ و آنچه قريب به اين مضمون است ، محمول است بر آن كه تصدّق به قدرى باشد كه ضررش به خود و عيال ، عظيم نباشد و قدر قليلى كه تصدّق كنند بر هر يك ، چندان نمىنمايد و موجب فتحِ باب روزى مىشود و بعيد نيست كه در حالت فقر ، تصدّق به قدرى قليل ، به جهت ازدياد رزقْ خوب باشد . و با وجود غنا ، صرف مال در مصارف خير بر وجهى كه منجر به فقر شود ، خوب نباشد ، چنانچه از بعضى از احاديث سابقه ظاهر شد ؛ زيرا كه انتقال از غنا به پريشانى ، بر اكثر نفوسْ دشوارتر است از انتقال از بعضى مراتب فقر به مرتبهء شديدتر . و آنچه در بعضى احاديث سابقه گذشت كه در حج و عمره ، اسراف نمىباشد ، محمول ست بر آن كه صرف مال در اين مصرف ، مثل ساير مصارف نيست و بسيارى از زيادتىها در اين مصرف ، اسراف نيست ، به خلافِ بعضى از مصارف ديگر . و از حديث حضرت ابى عبد اللَّه عليه السلام در جواب سفيان ثورى و اشباه او ظاهر شد كه انفاق بر پدر و مادر و بعد از ايشان بر باقى عيال ، مقدّم است بر جميع مصارف . و كلينى رحمه الله ازحضرت ابى الحسن عليه السلام روايت كرده كه اين آيه را تلاوت فرمود كه : « وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً » ، « 3 » و فرمود كه : عيال هر كس ، اسير اويند . « 4 » و در چند حديث ، وارد شده كه : هر گاه خداى تعالى بر شما توسعه كند ، شما نيز در انفاق ، توسعه كنيد و وقتى كه روزى را بر شما تنگ گيرد ، شما نيز تنگ گيريد « 5 » و با خداى تعالى ، جود مَوَرزيد . « 6 »

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 4 ، ص 32 ، ح 1 ؛ كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 168 ، ح 3633 . با اندكى اختلاف . ( 2 ) . الكافى ، ج 4 ، ص 32 و 33 ، ح 2 و 3 . ( 3 ) . سورهء انسان ، آيهء 8 . ( 4 ) . الكافى ، ج 4 ، ص 11 ، ح 3 . ( 5 ) . ب : - « شما نيز تنگ گيريد » . ( 6 ) . همان ، ص 12 و 13 ، ح 12 و 14 .